ZO WORD JE GELUKKIG

Thee, kruiden en een notitieboek op tafel

10 REGELS VOOR EEN GELUKKIGER EN VERVULLENDER LEVEN

Bijna 2000 jaar geleden geschreven door een van de grootste keizers aller tijden – Marcus Aurelius.

In een recent blogbericht plaatste ik een link naar een gratis e-book. Dit boek is het oudste ‘zelfhulpboek’ dat ooit is geschreven (afgezien van religieuze teksten) – en volgens mij het beste zelfhulpboek ooit.

Natuurlijk schreef keizer Aurelius geen e-book, maar hij legde zijn gedachten, theorieën en overtuigingen vast… een verzameling stoïcijnse leerstellingen die hij “Meditaties” noemde. Door de eeuwen heen is het uitgegeven en opnieuw uitgegeven – en nu kun je zijn wijsheid lezen in e-vorm.

Als je net zoals de meeste mensen bent, heb je waarschijnlijk geen tijd gehad om het te lezen… dus heb ik me de vrijheid veroorloofd om een paar dingen te markeren die je kunnen helpen om meteen een gelukkiger leven te gaan leiden.

Marcus Aurelius was een filosoof van het stoïcisme… een filosofie die vandaag de dag populair is omdat ze nog net zo waar klinkt als bijna 2000 jaar geleden.

Verwar de filosofie van het stoïcisme niet met ‘stoïcijns zijn’ – wat betekent dat je je emoties opkropt. De filosofie van het stoïcisme leert je controle te hebben over je geest en je gedachten. Als je je gedachten beheerst, beheers je je emoties – dus zijn er geen negatieve emoties om op te kroppen.

Je denkt misschien dat het “een beetje sterk” is dat een Romeinse keizer levenslessen geeft… “hoe kan iemand met een leven vol overvloed en rauwe macht zich verplaatsen in mijn omstandigheden?”

Keizer Aurelius was niet alleen een moreel man die oprecht gaf om het welzijn van zijn volk, maar ook een zeer wijs man, en sommige historici beschouwen Marcus Aurelius als een ziener. Hij werd ook onderwezen door twee van de beroemdste stoïcijnse filosofen, Seneca en Epictetus.

Hij leefde ook in een tijd waarin de harde werkelijkheid van het leven je gemakkelijk kon breken. Familieleden vielen vaak plotseling dood neer, oorlog en slavernij waren een manier van leven, mensen werden afgeslacht ter vermaak, en de mogelijkheid om alles te verliezen was altijd om de hoek.

De verschrikkelijke mogelijkheden dat het misging, waren in die tijd eindeloos…

Dus in plaats van een angstig wrak te zijn, beoefende keizer Aurelius het stoïcisme om zijn verstand te behouden.

Stoïcisme is geen religie, maar een manier om gelukkiger te leven, wat je situatie ook is.

Hier zijn 10 citaten van keizer Marcus Aurelius die je helpen om een gelukkiger mens te worden, wat je omstandigheden ook zijn.

1. Negeer wat anderen doen

Citaat van keizer Aurelius: “Verspil de rest van je leven niet aan speculaties over je buren. Alles wat je afleidt van trouw aan de heerser in jezelf – betekent een verlies aan kansen voor een andere taak.

Dit betekent dat onze tijd zeer beperkt is, dus waarom zouden we onze kostbare energie verspillen aan piekeren over onze buren? Waarom maakt het ons uit wat zij doen en wat zij van ons denken?

We moeten het allemaal negeren en ons richten op de taak die voorligt. Wat is onze taak? Wat onze roeping ook is op aarde. Of het nu gaat om kunst maken, anderen sterker maken of een geweldige ouder zijn.

Het internet is een prachtig iets… maar het is ook een vergiftigde beker. Het laat je alle dingen zien waarvan je niet eens wist dat je ze wilde. De media tonen ons voortdurend het leven van de rijken en beroemden, waardoor we verslaafd raken aan wat anderen doen.

We verspillen onze mentale energie aan onszelf vergelijken met anderen en voelen ons gefrustreerd en verdrietig omdat we niet zo succesvol zijn.

Probeer een tijdje geen social media te gebruiken. Besteed al je tijd en energie aan je eigen behoeften… dit maakt je minder afgunstig, minder jaloers, en je blijft gefocust op je creatieve werk.

Het doet me denken aan een grappig experiment waarbij wetenschappers een aap een stukje komkommer gaven als beloning voor een taak… de aap was blij met zijn beloning (want apen houden van komkommer). Maar zodra de aap een andere aap voor dezelfde taak een druif zag krijgen, werd hij helemaal gek van de onrechtvaardigheid!

Maar als hij niet had geweten dat zijn buurman met een druif ‘betaald’ werd, was de aap perfect tevreden geweest.

2. Je werkelijkheid wordt gemaakt door je eigen meningen

Citaat van keizer Aurelius: “Het leven is wat je ervan vindt, het leven is mening”

Het betekent dat er geen objectieve werkelijkheid daarbuiten bestaat. Wij geven vorm aan onze eigen werkelijkheid. Wij geven met onze gedachten vorm aan onze eigen kijk op de wereld. Er bestaat geen externe werkelijkheid buiten onze waarneming.

Een goede oefening is om te proberen overal het positieve in te zien: als iemand kwaad over je praat, kun je in plaats van boos te worden blij zijn, omdat je weet dat je niet saai bent… dat je een interessant mens moet zijn als je ‘in hun hoofd woont’.

Niet de belediging doet ons pijn – het is onze interpretatie van wat ze zeggen die ons pijn doet. Als je iemands mening over ons opvat als waardeloos, hoe kunnen we ons dan gekwetst voelen?

Oefen met het zien van het positieve in alles wat je overkomt.

3. De dood klopt aan je deur

Citaat van keizer Aurelius: “Neem aan dat je vandaag bent gestorven en dat het verhaal van je leven is afgelopen, en beschouw de tijd die je verder nog gegeven wordt als een onverwacht extraatje”

Als de dood aan onze deur klopt, verspillen we onze tijd niet. We zitten niet voor de tv en scrollen niet doelloos over onze telefoon… we storten ons op dingen waar we gepassioneerd over zijn of die iets voor ons betekenen. Als je beseft hoe kort het leven werkelijk is, geeft dat je focus.

Leef elke dag alsof het je laatste is… want op een dag is het dat ook.

4. Je bent sterker dan je denkt

Citaat van keizer Aurelius: “Wat heb ik het getroffen dat het leven me geen bitterheid heeft nagelaten; onverstoord door het heden. En onverschrokken voor de toekomst. Het had iedereen kunnen overkomen, maar niet iedereen zou er zonder verbittering uit zijn gekomen”.

Dit betekent dat je taaier bent dan je denkt… je kunt niet voorkomen dat je slechte dingen overkomen, maar je kunt wel veranderen hoe je die situatie opvat.

5. Je kunt overal gelukkig leven

Citaat van keizer Aurelius: “Wees ervan overtuigd dat de rust van groene velden altijd de jouwe kan zijn, op deze plek, op die plek, of op welke andere plek dan ook; en dat hier niets anders is dan het zou zijn op de heuvels, of aan zee, of waar je ook maar wilt.”

“Het gras is altijd groener aan de overkant” is een oud gezegde dat laat zien dat we, wat we ook hebben, altijd iets anders willen. Verlangen om ergens anders te zijn is een veelvoorkomende wortel van verdriet. Als we beseffen dat het slechts een luchtspiegeling is – zetten we de eerste stap op een positief pad naar geluk.

Als je niet zou wensen dat je ergens beters woonde, hoeveel energie zou je dan kunnen steken in iets wat in het leven echt betekenis heeft? In plaats van je mentale energie te verspillen aan verlangen naar een andere plek, kun je die energie gebruiken om je leven te richten op iets wat je gelukkig maakt.

6. Wees dankbaar voor wat je hebt

Citaat van keizer Aurelius: “Tel de zegeningen op die je bezit, en bedenk dan dankbaar hoe je ernaar zou verlangen als ze niet van jou waren”.

Hoe rijk en succesvol we ook worden, we zullen nooit tevreden zijn. Geluk gaat er niet om dat je alles hebt wat je ooit wilde, maar om dankbaar te zijn voor de zegeningen die je al hebt.

Tel je zegeningen, en stel je dan levendig voor hoe het leven zou zijn zonder die zegeningen. Hoe sterk zou je naar die dingen verlangen als je ze niet had?

7. Probeer je eigen karakter te vormen

Citaat van keizer Aurelius: “De geest op zichzelf heeft geen behoeften, behalve die hij zelf schept”

We leven in een materialistische cultuur. We worden voortdurend bestookt met advertenties voor de nieuwste gadgets die we zouden moeten bezitten. Als we geluk zoeken in bezittingen, zullen we nooit vreugde vinden. Wat je ook krijgt, je zult altijd meer willen – een groter huis, een mooiere auto of meer geld.

Als we voldoening zoeken in materiële dingen, leggen we ons geluk in de handen van anderen. Als we onszelf bepalen aan de hand van wat we bezitten, wat gebeurt er dan als dat allemaal wordt afgenomen?

In plaats van materiële rijkdom te zoeken, zouden we ons karakter moeten opbouwen. We zouden vriendelijk, eerlijk en hardwerkend moeten proberen te worden… want ons huis, onze auto en ons bezit kunnen na een ongelukkige samenloop van omstandigheden snel verdampen.

Het enige wat ons nooit afgenomen kan worden, is ons karakter. Ons karakter is wat ons leven draagt en bepaalt. Een mens kan stijgen of dalen door de deugden van zijn karakter.

8. Stop met zoeken naar de lof van andere mensen

Citaat van keizer Aurelius: “Het maakt niet uit hoe goed je leven was, er zullen altijd mensen rond het bed staan die de treurige gebeurtenis verwelkomen”

Er is een gezegde: “je kunt niet iedereen tevreden houden”. Of het nu gaat om likes op social media zoeken, of om hoeveel belangstelling je krijgt op datingsites… in de maatschappij van vandaag lijkt het alsof ons geluk afhangt van andere mensen.

Het eerste wat je moet beseffen – hoe hard je ook je best doet, er zullen altijd mensen zijn die je niet mogen. Het kan zijn omdat ze jaloers op je zijn, of omdat je ze herinnert aan iemand die ze verafschuwen, ze kunnen racistisch of seksistisch zijn of gewoon verbitterd.

In plaats van je energie te verspillen aan proberen iedereen tevreden te houden, kun je jezelf toestaan om meer jezelf te zijn, en voelen hoe een last van je schouders valt. Wie maalt erom als iemand je niet goedkeurt? Hun mening is betekenisloos.

9. Richt je alleen op wat je zelf in de hand hebt en negeer de rest

Geluk is tevreden zijn met hoe dingen zijn en niet met hoe jij denkt dat ze zouden moeten zijn.

Citaat van keizer Aurelius: “De komkommer is bitter? Gooi hem dan weg. Er liggen doornstruiken op het pad? Loop er dan omheen. Dat is alles wat je moet weten. Niets meer.

Er zijn maar 2 dingen in het leven die we in de hand hebben… onze gedachten en onze daden. De rest ligt buiten ons bereik.

Hoeveel tijd en energie verspillen we aan stress over dingen waar we geen controle over hebben?

Boosheid heeft wel een doel (bijvoorbeeld onszelf motiveren bij onrecht), maar heel vaak dienen zulke emoties nergens toe. Neem bijvoorbeeld het verkeer: in een file kun je boos worden en op je claxon drukken. Of je kunt ontspannen en naar de radio luisteren. Hoe dan ook zit je vast in de file en kun je er niets aan doen.

Je kunt andere mensen niet beheersen, en ook niet wat ze denken… dus stop met zoveel aandacht aan anderen te besteden en richt je op je eigen leven.

10. Wees voorbereid op elke uitkomst en handel met veerkracht

Citaat van keizer Aurelius: “De kunst van het leven lijkt meer op worstelen dan op dansen, in zoverre dat ze paraat staat tegen het toevallige en het onvoorziene, en niet snel valt.”

Het geheim van geluk is veerkracht bij tegenspoed en tegenslagen. Mensen die in het leven floreren en bloeien kijken anders naar tegenspoed… en zijn op elke uitkomst voorbereid. En het allerbelangrijkste: ze passen zich aan zodra er tegenslagen komen.

Als je je door tegenslagen niet laat tegenhouden, kun je kleine stappen zetten en vooruitkomen – ondanks angstaanjagende weerstand.

Zie de zonnige kant van wat er misgaat, Kijk naar het leven door de gunstige lens van perspectief en het voortschrijdende verloop van de tijd.

“De stroom van de tijd is sterk – en ook dit gaat voorbij” – keizer Aurelius

Ik hoop dat je deze lessen kunt gebruiken om je eigen stress en angst te verminderen en dat ze je meer kracht geven om je dagelijkse taken door te komen

Als je meer wilt weten over het stoïcisme, bekijk dan dit recente bericht, waar je “Meditaties” van Marcus Aurelius gratis kunt downloaden, of kunt luisteren naar een ingesproken versie van zijn geschriften.